Pip qiymatini hisoblash: forexda pip qiymati qanday topiladi
BY TIOmarkets (Oʻzbekcha)
|noyabr 17, 2026Pip qiymati valyuta juftligi narxining bir pipga oʻzgarishi muayyan pozitsiyada qancha pulga teng ekanini koʻrsatadi. Pip qiymatini hisoblashda pip oʻlchami birliklardagi pozitsiya hajmiga koʻpaytiriladi. Natija juftlikning kotirovka valyutasida chiqadi va agar u hisob valyutasidan farq qilsa, hisob valyutasiga oʻtkaziladi. Oʻtkazilgan qiymat faqat bu ikki valyuta bir xil boʻlgandagina qatʼiy boʻladi. Shu sababli standart lotda har bir pip uchun 10 dollar degan qiymat USD hisobidagi EUR/USD uchun toʻgʻri, ammo USD/JPY yoki EUR/GBP uchun toʻgʻri emas.
Maqolada formula, hisob-kitobni belgilovchi uchta holat, JPY juftliklari, kross juftliklar, kichikroq lot hajmlari va keng tarqalgan xatolar koʻrib chiqiladi. U pip qiymatini qoʻlda hisoblamoqchi boʻlgan chakana treyderlar uchun yozilgan.
Pip qiymati nima va uni nega oʻzingiz hisoblashingiz kerak?
Pip valyuta juftligi narxi oʻlchanadigan eng kichik standart birlikdir. Bu nom «percentage in point» yoki «price interest point» iboralarining qisqartmasi. Aksariyat juftliklarda bir pip toʻrtinchi kasr xonasidagi oʻzgarish, yaʼni 0.0001 ga teng, bu esa 1% ning 1/100 qismi demakdir. Pip oʻlchami narx shkalasidagi masofa boʻlib, u EUR/USD va EUR/GBP juftliklarida bir xil.
Pip qiymati shu masofaning muayyan pozitsiyadagi pul qiymatidir va aynan u stop masofasini xavf ostidagi pul summasiga aylantiradi. USD hisobida bir standart lot EUR/USD boʻyicha 20 piplik stop 200 dollarni xavf ostiga qoʻyadi. Bir standart lot EUR/GBP boʻyicha xuddi shu 20 pip esa 200 funt sterlingni xavf ostiga qoʻyadi: 2026-yil 16-noyabrdagi yevro referens kurslari boʻyicha bu taxminan 263,97 dollar. Shu bois MT4 platformasida stop-lossni piplarda belgilaydigan treyderga piplar soni bilan birga konvertatsiya ham kerak boʻladi.
Pip qiymati formulasi va pip oʻlchamlari
Formula quyidagicha: kotirovka valyutasidagi pip qiymati = pip oʻlchami × birliklardagi pozitsiya hajmi. Javob kotirovka valyutasida chiqadi, chunki valyuta kursi bazaviy valyutaning bir birligini kotirovka valyutasi birliklarida ifodalaydi. Demak, kurs oʻzgarishi bazaviy valyuta birliklari soniga koʻpaytirilsa, kotirovka valyutasidagi summa hosil boʻladi. Birinchi javob qaysi valyutada chiqishini esa bazaviy valyuta va kotirovka valyutasi oʻrtasidagi farq belgilaydi.
Bir standart lot EUR/USD uchun hisob shunday: 0.0001 (pip oʻlchami) × 100 000 (yevro, kontrakt hajmi) = 10 (AQSH dollari, kotirovka valyutasi). Juftlik turlari oʻrtasida faqat pip oʻlchami oʻzgaradi. Forex kurslari anʼanaviy ravishda toʻrtinchi kasr xonasigacha kotirovka qilingan, masalan, EUR/USD 1.3801. 2000-yillar boshida brokerlar beshinchi raqamni, yaʼni pipetni (pipning kasr qismini) qoʻshdi: u pipning oʻndan biriga teng. Iyena juftliklari bundan istisno: ularda ikki kasr xonasi va pipet uchun yana bitta raqam bor.
| Juftlik turi | Kotirovka namunasi | Pip oʻrni | Pip oʻlchami | Pipet oʻrni |
| Aksariyat juftliklar, masalan, EUR/USD | 1.38015 | Toʻrtinchi kasr xonasi | 0.0001 | Beshinchi kasr xonasi (0.00001) |
| JPY juftliklari, masalan, USD/JPY | 103.985 (8 — pip, 5 — pipet) | Ikkinchi kasr xonasi | 0.01 | Uchinchi kasr xonasi (0.001) |
Pip qiymatini hisoblashning uchta holati
Birinchi qadam har doim kotirovka valyutasidagi summani beradi, keyingisi esa juftlikning hisob valyutasiga qanday bogʻliqligiga qarab belgilanadi. USD hisobi uchun uchta holat bor. EUR/USD juftligida kotirovka valyutasi hisob valyutasining oʻzi, shuning uchun lot boshiga 10 dollar konvertatsiyani talab qilmaydi va oʻzgarmaydi. USD/CAD juftligida hisob valyutasi bazaviy valyuta boʻlib, Kanada dollaridagi summa juftlikning oʻz kursiga boʻlinadi. EUR/GBP juftligida esa ikkala valyutadan hech biri hisob valyutasi emas, shu bois funt sterlingdagi summa uchinchi kurs orqali oʻtkaziladi. Shunday qilib, usulning juftlikdan juftlikka farq qiladigan qismi — pip qiymatini hisob valyutasiga qanday oʻtkazishni bilish.
| Grafik yoki bozor nimani koʻrsatadi | Treyderlar qoʻllaydigan yondashuv | Asosiy xavf |
| Kotirovka valyutasi hisob valyutasi bilan bir xil (USD hisobida EUR/USD) | Pip oʻlchami × birliklar, konvertatsiyasiz: 100 000 birlikda har bir pip uchun 10 USD | Xuddi shu qatʼiy qiymatni boshqa valyutada kotirovka qilinadigan juftliklarga koʻchirish |
| Hisob valyutasi bazaviy valyuta (USD hisobida USD/CAD) | Kotirovka valyutasidagi pip qiymati juftlikning oʻz kursiga boʻlinadi | Juftlik kursi oʻzgargan sari qiymat ham oʻzgaradi, shu sababli kirishda hisoblangan qiymat eskiradi |
| Hisob valyutasi qatnashmagan kross juftlik (USD hisobida EUR/GBP) | Kotirovka valyutasidagi pip qiymati uchinchi juftlik, masalan, GBP/USD orqali oʻtkaziladi | Konvertatsiya yoʻnalishidagi xato yoki eskirgan uchinchi kurs qiymatni notoʻgʻri koʻrsatadi |
USD bazaviy valyuta boʻlganda pip qiymati
Hisob valyutasi bazaviy valyuta boʻlsa, konvertatsiya kursi vazifasini juftlikning oʻz narxi bajaradi. USD hisobida bir standart lot USD/CAD uchun hisob-kitob toʻrt bosqichdan iborat:
- Kotirovka valyutasini aniqlang: USD/CAD juftligida bu Kanada dollari, demak, birinchi natija CAD da chiqadi.
- Pip oʻlchamini birliklar soniga koʻpaytiring: 0.0001 × 100 000 = har bir pip uchun 10 CAD.
- USD/CAD kursiga boʻling. Misol tariqasida olingan 1.4000 kursida 10 ÷ 1.4000 = 7,14 dollar.
- Qoʻllangan kursni qayd eting, chunki dollardagi qiymat faqat shu narxda amal qiladi.

Bu holatning cheklovi shundaki, javob juftlik kursi bilan birga oʻzgaradi. Misol tariqasida olingan 1.3500 kursida xuddi shu pip 7,41 dollarga teng, shuning uchun 50 piplik harakat 1.4000 kursida 357,14 dollar, 1.3500 kursida esa 370,37 dollar boʻladi. USD/JPY ham shu holatga kiradi: USD hisobida uning pip qiymati iyenadagi summaning USD/JPY kursiga boʻlinganiga teng.
JPY juftliklari uchun pip qiymati qanday hisoblanadi
Iyena juftliklarida faqat pip oʻlchami oʻzgaradi, ammo 100 baravar. Yevropa Markaziy bankining 2026-yil 16-noyabrdagi yevro referens kurslari bir yevro uchun 175.78 JPY va 1.1014 USD boʻlgan, bu esa USD/JPY kursi taxminan 159.60 ekanini anglatadi (175.78 ÷ 1.1014). Bu kurslar xarid va sotish kurslarining oʻrtachasi boʻlib, maʼlumot uchun CET boʻyicha taxminan soat 16:00 da eʼlon qilinadi, shuning uchun ular oʻsha kungi savdo narxlariga mos kelishi shart emas. USD hisobida bir standart lot uchun bosqichlar quyidagicha:
- 0.01 pip oʻlchamidan foydalaning, chunki iyena juftliklarida pip ikkinchi, pipet esa uchinchi kasr xonasida joylashadi.
- Birliklar soniga koʻpaytiring: 0.01 × 100 000 = har bir pip uchun 1 000 JPY; bu USD/JPY uchun ham, EUR/JPY uchun ham bir xil.
- Iyenani USD/JPY kursiga boʻlib, dollarga oʻtkazing: 1 000 ÷ 159.60 = 6,27 dollar.
USD hisobida EUR/JPY kross juftlik hisoblanadi, biroq uning pip qiymati ham 6,27 dollar, chunki ikkala holatda ham oʻtkaziladigan summa 1 000 iyena. Konvertatsiyani yevro orqali amalga oshirish ham xuddi shu javobni beradi: 1 000 ÷ 175.78 = 5,69 yevro, 5,69 yevro × 1.1014 = 6,27 dollar. Bazaviy valyuta natijada hech qachon qatnashmaydi, faqat kotirovka va hisob valyutalari qatnashadi.
Kross juftliklar uchun pip qiymati qanday hisoblanadi
Kross valyuta juftligi, yaʼni hisob valyutasini oʻz ichiga olmaydigan juftlik uchun uchinchi kurs kerak, chunki formula javobi hisob yuritilmaydigan valyutada chiqadi. USD hisobida bir standart lot EUR/GBP uchun usul toʻrt bosqichdan iborat:
- Kotirovka valyutasidagi pip qiymatini hisoblang: 0.0001 × 100 000 = 10 GBP.
- Kotirovka valyutasini hisob valyutasi bilan bogʻlaydigan juftlikni toping, bu misolda GBP/USD.
- Hisob valyutasi shu juftlikning kotirovka valyutasi boʻlsa (GBP/USD juftligidagi kabi), koʻpaytiring; bazaviy valyuta boʻlsa (USD/JPY juftligidagi kabi), boʻling.
- Konvertatsiya kursini qoʻllang va uning sanasini natija yoniga yozib qoʻying.
Referens kurslar konvertatsiyani turli sanalar boʻyicha kuzatish imkonini beradi, chunki GBP/USD bir yevroga nisbatan USD kursining GBP kursiga boʻlinganiga teng. Bu kurslar 2025-yil 31-dekabrda 1.1750 USD va 0.87260 GBP, 2026-yil 13-noyabrda 1.1052 USD va 0.83559 GBP, 2026-yil 16-noyabrda esa 1.1014 USD va 0.83450 GBP boʻlgan.
Shundan kelib chiqadigan GBP/USD kursi 2025-yil oxirida 1.3466, 2026-yil 13-noyabrda 1.3227 va 2026-yil 16-noyabrda 1.3198 boʻlgan, demak, 10 GBP miqdoridagi pip mos ravishda 13,47, 13,23 va 13,20 dollarga teng boʻlgan. Bir lotda har bir pip uchun 0,27 dollar, yaʼni taxminan 2% farq faqat konvertatsiya kursidan kelib chiqqan, EUR/GBP pipi esa 10 GBP darajasida qolgan. Demak, pip oʻlchami bir xil, 0.0001 boʻlgan juftliklarda ham pip qiymati farq qiladi. Oʻtgan valyuta kurslari tarixdir va kelajakdagi kurslarning ishonchli koʻrsatkichi emas.
Mini lot va mikro lot uchun pip qiymati
Pip qiymati pozitsiya hajmiga toʻgʻri proporsional ravishda oʻzgaradi, shuning uchun bir lot uchun olingan natijani koʻpaytirish orqali istalgan boshqa hajmga oʻtkazish mumkin. Standart lot 100 000 birlik, mini lot 10 000, mikro lot esa 1 000 birlikka teng. Standart, mini va mikro lotlar oʻrtasidagi farqlar hisob-kitobni emas, har bir pipga toʻgʻri keladigan pul miqdorini oʻzgartiradi.
| Pozitsiya hajmi | Birliklar | EUR/USD pip qiymati (USD) | EUR/USD pipet qiymati (USD) |
| Standart lot | 100 000 | 10,00 | 1,00 |
| Mini lot | 10 000 | 1,00 | 0,10 |
| Mikro lot | 1 000 | 0,10 | 0,01 |
Leverej ham aynan pozitsiya hajmi orqali taʼsir qiladi. Forex pozitsiyalari marja asosida ochiladi. Marja pozitsiya toʻliq qiymatining bir qismiga teng depozit boʻlib, 100 000 birlikni ancha kam kapital bilan ushlab turish imkonini beradi. Leverej zararni ham, foydani ham kuchaytiradi: har bir pip 10 dollar boʻlganda bir lot EUR/USD boʻyicha 100 piplik noqulay harakat 1 000 dollar zarar demakdir. Tez harakatlanayotgan bozorda bunday zararlar tez yigʻilishi mumkin, treyder esa kiritgan butun pulini yoʻqotishi mumkin. EUR/USD uchun pozitsiya hajmini aniqlash shu hisob-kitobga teskari yoʻnalishda tayanadi: lot hajmi rejalashtirilgan stop masofasi va belgilangan risk miqdoriga moslanadi.
Pip qiymatini hisoblashdagi keng tarqalgan xatolar
Pip qiymatidagi xatolarning aksariyati narx masofasini emas, xavf ostidagi pul summasini notoʻgʻri koʻrsatadi. Ulardan beshtasi tez-tez takrorlanadi.
- Pipetlarni pip deb hisoblash. Besh xonali kotirovkada 1.38015 dan 1.38025 gacha harakat 10 pipet, yaʼni bir pipga teng. Agar u 10 pip deb oʻqilsa, bir lot EUR/USD boʻyicha harakat 10 dollar oʻrniga 100 dollar deb oshirib koʻrsatiladi.
- Notoʻgʻri yoʻnalishda konvertatsiya qilish. Boʻlish kerak boʻlgan joyda koʻpaytirilsa, USD/CAD juftligidagi 10 CAD miqdoridagi pip 1.4000 kursida 7,14 dollar oʻrniga 14,00 dollarga aylanadi.
- Pip qiymatini qatʼiy deb hisoblash. Kotirovka valyutasi hisob valyutasi bilan bir xil boʻlmasa, kirishda hisoblangan qiymat konvertatsiya kursi oʻzgargani sari eskiradi.
- Hisob valyutasini unutish. Bir standart lot EUR/USD dagi 10 dollarlik pip yevrodagi hisobda 2026-yil 16-noyabrdagi 1.1014 referens kursi boʻyicha taxminan 9,08 yevroga teng.
- Iyena juftligida 0.0001 dan foydalanish. Bunda bir lot USD/JPY uchun har bir pip 1 000 iyena oʻrniga 10 iyena boʻlib chiqadi, yaʼni qiymat yuz baravar kam koʻrsatiladi.
Xulosa
Pip qiymati faqat kotirovka valyutasida qatʼiy: toʻrt kasr xonasigacha kotirovka qilinadigan juftlikning standart lotida har bir pip uchun 10 birlik, iyena juftligida esa 1 000 iyena. Uning hisob valyutasida ham qatʼiy boʻlish-boʻlmasligi bitta savolga bogʻliq: hisob valyutasi juftlikning kotirovka valyutasimi? Agar shunday boʻlsa, odatiy 10 dollar amal qiladi. Agar hisob valyutasi bazaviy valyuta boʻlsa, qiymatni juftlikning oʻz kursi oʻtkazadi, kross juftlikda esa bu vazifani uchinchi kurs bajaradi. Shu bois pip qiymatini boshqa juftlik yoki boshqa kundan koʻchirib olmang: stop-loss belgilashdan oldin uni joriy kurslar boʻyicha qayta hisoblash lozim.
Bu usul narx masofasini pulga aylantiradi, lekin narx qayerga borishi haqida hech narsa demaydi. Bozorda gep yuz berganda esa stop sirpanish bilan, yaʼni soʻralgan narxdan farqli narxda bajarilishi mumkin. Leverejli forex pozitsiyasida leverej zararni ham, foydani ham kuchaytiradi. Toʻliq lotning pip qiymatida ketma-ket noqulay piplar zararni tez koʻpaytirishi mumkin, treyder esa hisobga kiritgan butun pulini yoʻqotishi mumkin.
FAQ
Risklar haqida ogohlantirish: CFD — murakkab moliyaviy vosita boʻlib, kredit yelkasi (leverej) tufayli pulni tez yoʻqotishning yuqori xavfini oʻz ichiga oladi. CFD qanday ishlashini tushunasizmi va pulingizni yoʻqotishning yuqori xavfini koʻtara olasizmi — buni oʻylab koʻrishingiz lozim. Hech qachon yoʻqotishga tayyor boʻlganingizdan koʻproq mablagʻ kiritmang. Professional mijozlarning zararlari ularning depozitidan oshib ketishi mumkin. Iltimos, risklar haqida ogohlantirish siyosatimiz bilan tanishib chiqing va agar biror narsa toʻliq tushunarli boʻlmasa, mustaqil professional maslahat oling. Ushbu maʼlumot muayyan mamlakatlar/yurisdiksiyalar, jumladan, AQSh va OFAC sanksiyalar roʻyxatiga kiritilgan mamlakatlar (lekin ular bilan cheklanmagan holda) rezidentlariga yoʻnaltirilmagan hamda ularga tarqatish yoki ular tomonidan foydalanish uchun moʻljallanmagan. Kompaniya yuqorida koʻrsatilgan mamlakatlar roʻyxatini oʻz xohishiga koʻra oʻzgartirish huquqini oʻzida saqlab qoladi.
Join us on social media
Authors BIO

Har bir blog maqolasi ortida TIOmarkets kompaniyasida ishlaydigan xodimlarning umumiy tajribasi mujassam. Biz savdo bo‘yicha ta’limiy materiallar va moliya bozorlariga oid sharhlarni taqdim etishga intiladigan, o‘z ishiga sodiq soha mutaxassislari va moliya bozorlari ishqibozlaridan iborat jamoamiz. Maqsadimiz — moliya bozorlarida samarali savdo qilishingiz uchun zarur bo‘lgan bilimlarni egallashingizga yordam berish.
