Nasdaq 100 vs S&P 500: de belangrijkste verschillen

De vergelijking Nasdaq 100 vs S&P 500 zet twee Amerikaanse benchmarkindices voor aandelen tegenover elkaar. De Nasdaq 100 volgt 100 van de grootste niet-financiële bedrijven die genoteerd zijn aan de Nasdaq Stock Market, gewogen naar gemodificeerde marktkapitalisatie. De S&P 500 volgt in aanmerking komende aandelen op geselecteerde Amerikaanse beurzen, gewogen naar free-float-gecorrigeerde marktkapitalisatie. Het zijn die samenstellingsregels, en niet een andere verzameling markten, die verklaren waarom de Nasdaq 100 doorgaans sterker in beide richtingen beweegt.

Dit artikel behandelt hoe elke index zijn leden selecteert en weegt, hoe de sectorsamenstelling verschilt en waarom één handelssessie de twee in verschillende mate kan laten bewegen. Het is geschreven voor traders die een van beide indices volgen of verhandelen. Als gedateerd voorbeeld dient het door chipaandelen gedragen herstel van 9 november 2026, waarna de Amerikaanse publicaties aan bod komen die hierna gepland staan.

Nasdaq 100 vs S&P 500: waarom de twee indices deze week verschillend bewogen

Wall Street herstelde op maandag 9 november 2026 over een brede linie, na een door AI gedreven uitverkoop in de week ervoor. Chipmakers gingen voorop: het halfgeleiderfonds SOXX, een exchange-traded fund (ETF), steeg 7%, dalende olieprijzen gaven extra steun en aandelen stevenden af op hun beste sessie sinds april. Tijdens de sessie stond de Nasdaq 100 3.1% hoger, op weg naar zijn beste dag sinds augustus.

Ook de S&P 500 steeg, ondanks een daling van Nvidia na een onderzoek waarbij de topman van het bedrijf betrokken is. Voor Nvidia was het de slechtste dag ten opzichte van de S&P 500 sinds de DeepSeek-episode, terwijl de rest van de chipsector opveerde. Dit waren intradaybewegingen binnen één sessie, en in het verleden behaalde resultaten zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.

Wat is het verschil tussen de Nasdaq 100 en de S&P 500?

De Nasdaq 100 wordt in de eerste plaats bepaald door waar een bedrijf genoteerd is en wat het doet. De index omvat 100 van de grootste binnenlandse en internationale niet-financiële effecten die genoteerd zijn aan de Nasdaq Stock Market, gerangschikt naar marktkapitalisatie. Effecten van financiële bedrijven, waaronder beleggingsmaatschappijen, zoals ingedeeld volgens de Industry Classification Benchmark (ICB), zijn uitgesloten. De index werd gelanceerd op 31 januari 1985 met een basiswaarde van 250.00. De samenstelling wordt eenmaal per jaar in december herzien, een jaarlijkse herschikking.

Hoe bedrijven voor de S&P 500 worden geselecteerd, volgt een andere logica. S&P Dow Jones Indices, dat de index beheert, laat in aanmerking komende aandelen toe die genoteerd zijn aan geselecteerde Amerikaanse beurzen, mits ze voldoen aan criteria voor omvang, free float, liquiditeit en verhandelbaarheid. Per 31 december 2025 had een bedrijf een ongecorrigeerde marktkapitalisatie van USD 22.7 miljard of meer nodig, en een free-float-gecorrigeerde marktkapitalisatie van ten minste 50% van dat minimum. Daarnaast geldt een toets op financiële levensvatbaarheid.

De Nasdaq 100 legt een vast aantal leden op één beurs vast, terwijl de S&P 500 een omvangsdrempel hanteert waaraan ook de free float van een bedrijf moet voldoen. Bronnen: U.S. Securities and Exchange Commission; S&P Dow Jones Indices, 31 december 2025

De Nasdaq 100 is daarmee een smallere doorsnede van de Amerikaanse markt: één beurs, één uitgesloten sector en een samenstelling die afhangt van waar bedrijven genoteerd zijn. De S&P 500 filtert op omvang, free float en liquiditeit, over beurzen en sectoren heen.

Hoe wordt de S&P 500 gewogen in vergelijking met de Nasdaq 100?

Beide indices gaan uit van weging naar marktkapitalisatie, waarbij het gewicht van een component de marktwaarde van zijn aandelen weerspiegelt. De S&P 500 voegt daar een free-floatcorrectie aan toe: alleen aandelen die beschikbaar zijn voor publieke beleggers tellen mee. Belangen die niet worden verhandeld, zoals grote posities van oprichters of overheden, blijven buiten beschouwing.

Hoe de Nasdaq 100 wordt gewogen, verschilt op één punt. De gemodificeerde weging naar marktkapitalisatie is een mengvorm van gelijke weging en conventionele kapitalisatieweging: de grootste bedrijven wegen nog altijd het zwaarst, maar de aanpassing beperkt hoe sterk de grootste leden de index kunnen domineren.

Dat onderscheid raakt aan indexconcentratie: het deel van een index dat voor rekening komt van zijn paar grootste leden. Bij de free-float-gecorrigeerde weging van de S&P 500 stijgt het gewicht van een megacapbedrijf mee met de marktwaarde van zijn vrij verhandelbare aandelen. S&P Dow Jones Indices maakte op 4 juni 2026, na een consultatie over megacapbedrijven, bekend dat de toelatingscriteria niet zouden veranderen. In de Nasdaq 100 vermindert de aanpassing de concentratie in afzonderlijke bedrijven, maar niet de sectorconcentratie, omdat de pool waaruit de index put zelf al overhelt naar technologie.

Sectorgewichten in de Nasdaq 100 en de S&P 500

De Nasdaq 100 bestrijkt alle grote sectoren behalve financials, dus banken, verzekeraars en beleggingsmaatschappijen ontbreken volgens de regels. Wat overblijft weerspiegelt de basis van Nasdaq-noteringen, waarin megacap-techaandelen en halfgeleiders een groot deel van het totaal uitmaken en andere sectoren niet in een verhouding vertegenwoordigd zijn die dat compenseert.

De S&P 500 telt dezelfde megacap-techaandelen onder zijn grootste leden, maar hun gewicht staat naast financiële bedrijven en andere sectoren waarvan de winsten op andere factoren reageren, zoals rentes of grondstofprijzen. Een beweging die beperkt blijft tot halfgeleiders bereikt de Nasdaq 100 daardoor via een groter gezamenlijk gewicht. Een beweging in bankaandelen daarentegen is wel zichtbaar in de S&P 500, maar helemaal niet in de Nasdaq 100.

Waarom is de Nasdaq 100 volatieler dan de S&P 500?

De grotere uitslagen van de Nasdaq 100 vloeien voort uit die opbouw. Omdat financials zijn uitgesloten en technologie sterk vertegenwoordigd is, reageert een groter deel van de index tegelijk op dezelfde factoren, waardoor een sectorbeweging wordt versterkt in plaats van afgezwakt. Bèta meet hoe sterk een aandeel of index heeft bewogen ten opzichte van een benchmark; een waarde boven 1 betekent grotere bewegingen in beide richtingen. Begin november 2026 liet binnen enkele sessies beide richtingen zien: chipaandelen daalden scherp en herstelden daarna.

Uiteenlopende koersen in afzonderlijke sessies betekenen niet dat de twee indices over langere perioden ver uit elkaar drijven. De megacap-techaandelen die aan beide sets regels voldoen, wegen in elke benchmark zwaar. Als zij samen bewegen, trekken ze beide in dezelfde richting, zodat de twee een jaar dicht bij elkaar kunnen afsluiten na sessies waarin ze sterk uiteenliepen. Elke grafiek van de Nasdaq vs de S&P 500 over de afgelopen 10 jaar weerspiegelt die overlap én het verschil in sectoren. Rendementen over welke periode uit het verleden ook zijn geschiedenis, geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.

Indexvolatiliteit is direct van belang voor traders met posities met hefboom, zoals contracten voor verschil (CFD's) op de US100 of de US500. Een CFD volgt de indexkoers zonder eigendom van de aandelen, en met een hefboom kan een positie groter zijn dan de storting, de margin, die haar openhoudt. Omdat de Nasdaq 100 sterker beweegt, levert dezelfde hefboom grotere uitslagen op bij een US100-positie dan bij een US500-positie. Een hefboom vergroot zowel verliezen als winsten, verliezen kunnen snel oplopen in sessies zoals die van begin november 2026, en traders kunnen al het geld verliezen dat ze storten. De werking van het handelen in aandelenindices via CFD's is voor beide benchmarks gelijk.

Hoe chipaandelen de Nasdaq 100 bewegen: de herstelsessie als voorbeeld

Een uitverkoop in chipaandelen eerder in de week bezorgde de Nasdaq 100 zijn slechtste dag sinds 2020. Ook duwde die de Nasdaq Composite, een bredere index van Nasdaq-genoteerde aandelen die vaak met de Nasdaq 100 wordt verward, in correctiegebied. Op vrijdag 6 november 2026 veerden chipmakers op en vielen de banencijfers (payrolls) over oktober ruim boven de verwachtingen uit. De Nasdaq 100 herstelde ongeveer 2%, en de Composite steeg 1.09% en sloot op 24579.42.

De opbouw van een index bepaalt langs welke kanalen een sectorbeweging doorwerkt, niet de uitkomst ervan. Halfgeleiders vormen in de Nasdaq 100 een groter gezamenlijk gewicht, dus een brede chiprally zoals die van 9 november tilt een groter deel van die index op dan van de S&P 500. Een daling van één megacap-chipmaker die in beide benchmarks zit, werkt tegen elk van beide in. Zo kon dezelfde sessie een brede chiprally combineren met een daling van Nvidia: het netto-effect op elke index hing af van hoe het gewicht verdeeld was tussen de bredere chipgroep en dat ene aandeel. De bewegingen van 6 en 9 november zijn een verslag van twee sessies, en in het verleden behaalde resultaten zijn geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten.

Wat staat er hierna gepland: inflatiecijfers en kwartaalcijfers van techbedrijven

Rentes werken door in de waardering van aandelen via disconteren. De contante waarde van een bedrijf weerspiegelt zijn verwachte toekomstige winsten, elk verlaagd met een rente die de kosten van geld in de tijd weergeeft. Hoe verder een winststroom in de toekomst ligt, hoe sterker een verandering in die rente de contante waarde ervan beïnvloedt. Economische cijfers die rond 6 november werden gepubliceerd, versterkten de speculatie dat de Federal Reserve in december de rente zal verhogen. Daardoor behoren de inflatiecijfers die volgen tot de informatie die marktpartijen beoordelen.

Het U.S. Bureau of Labor Statistics publiceert de producentenprijsindex (Producer Price Index, PPI), die prijzen op producentenniveau volgt, over oktober 2026 op 13 november 2026 om 08:30 uur, en over november 2026 op 15 december 2026 om 08:30 uur. De tegenhanger aan consumentenzijde, de consumentenprijsindex (Consumer Price Index, CPI), volgt wat stedelijke huishoudens gemiddeld betalen voor een vast pakket alledaagse goederen en diensten, en hoe die kosten van periode tot periode verschuiven.

Het cijferseizoen, de periode waarin beursgenoteerde bedrijven hun kwartaalresultaten publiceren, is de andere geplande bron van indexbewegingen. De resultaten van megacap-techaandelen raken beide benchmarks, terwijl de cijfers van chipmakers zwaarder wegen in de Nasdaq 100. Publicatiedata bepalen wanneer informatie binnenkomt, niet hoe een van beide indices reageert.

Conclusie

De Nasdaq 100 en de S&P 500 delen veel van hun grootste bedrijven, maar ze zijn gebouwd om verschillende dingen te meten. De Nasdaq 100 volgt de grootste niet-financiële bedrijven op één beurs, met een weging die de dominantie van afzonderlijke aandelen beperkt maar een zware concentratie in technologie en halfgeleiders laat bestaan. Door die opzet loopt een sectorbeweging zoals de chiprally van 9 november 2026 via een groter deel van de index. Tegelijk kan de overlap in de grootste gedeelde componenten de twee benchmarks over langere perioden dicht bij elkaar houden.

De vergelijking heeft haar grenzen. Indexregels verklaren hoe sectorbewegingen door elke benchmark heen werken, niet wanneer ze optreden, en sectorgewichten verschuiven met koersen en herzieningen. Een grotere dagelijkse range betekent grotere uitslagen tegen een positie in: bij een indexpositie met hefboom worden zowel verliezen als winsten vergroot, kunnen verliezen binnen één sessie oplopen en kunnen ze al het geld opslokken dat een trader heeft gestort.